Cách cúng rước ông bà tổ tiên 30 Tết và bài văn khấn chi tiết nhất

Trong tâm thức của người Việt, Tết Nguyên Đán không chỉ là dịp để người sống đoàn tụ mà còn là thời điểm để con cháu hướng về nguồn cội, mời gọi anh linh của những người đã khuất về chung vui. Lễ cúng rước ông bà tổ tiên vào ngày 30 Tết chính là sợi dây kết nối âm dương, thể hiện đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" tốt đẹp ngàn đời nay. OanHon.Com sẽ giải đáp ngay cho bạn về quy trình chuẩn bị, cách thực hiện cũng như bài văn khấn chi tiết nhất qua nội dung dưới đây.

Gia đình chuẩn bị mâm cỗ cúng 30 Tết ấm cúng

1. Ý nghĩa sâu sắc của phong tục cúng rước tổ tiên ngày Tết

Phong tục thờ cúng và rước tổ tiên trong dịp Tết không chỉ là một nghi thức tâm linh mà còn là biểu tượng cho những giá trị tinh thần vĩnh cửu. Việc mời ông bà về ăn Tết là lời nhắc nhở thế hệ sau về lòng hiếu thảo, sự tri ân đối với công đức sinh thành và dưỡng dục của tiên tổ.

Thông tin: Hành động này thể hiện niềm tin rằng dù đã khuất, tổ tiên vẫn luôn dõi theo, bảo hộ và mang lại may mắn cho con cháu. Đây cũng là dịp để gia đình báo cáo những thành tựu trong năm cũ và cầu mong sự bình an cho năm mới.

Hơn thế nữa, nghi thức này còn mang đậm tính nhân văn. Đó là khoảnh khắc mà không gian tâm linh hòa quyện vào không gian sinh hoạt, nơi quá khứ và hiện tại giao thoa. Sau khi lễ cúng kết thúc, các thành viên trong gia đình sẽ quây quần bên mâm cơm Tất niên, tạo nên một bầu không khí đoàn viên ấm áp nhất trong năm.

2. Rước ông bà vào ngày nào là chuẩn nhất?

Việc lựa chọn thời điểm rước ông bà thường phụ thuộc vào tập quán từng gia đình và vùng miền, nhưng phổ biến nhất là hai phương thức sau:

1. Cúng rước tại gia (Trưa hoặc chiều 30 Tết): Đây là cách phổ biến nhất. Gia chủ chuẩn bị mâm cỗ mặn, thắp hương tại bàn thờ gia tiên và đọc bài khấn mời đích danh tổ tiên về ngự tại gia đình để đón Tết.
2. Rước ông bà tại nghĩa trang: Nhiều gia đình chọn cách ra trực tiếp phần mộ của tổ tiên vào chiều 30 Tết để làm cỏ, sửa sang mộ phần (tả mộ). Sau đó, họ thắp hương và khấn vái, xin phép rước chân linh của các cụ về nhà vui Tết cùng con cháu.

Gia đình đi tảo mộ mời ông bà về ăn Tết chiều 30

Sau khi rước xong, từ thời điểm chiều tối 30 Tết đến hết mùng 3 (hoặc mùng 4), bàn thờ tổ tiên luôn phải được duy trì hương khói. Điều này tượng trưng cho sự hiện diện thường trực của ông bà trong nhà suốt những ngày xuân.

3. Chuẩn bị mâm cỗ cúng rước ông bà 30 Tết

Mâm cỗ cúng 30 Tết không cần quá cầu kỳ nhưng phải thể hiện được sự thành tâm và sạch sẽ. Tùy theo điều kiện kinh tế và phong tục của từng vùng miền (Bắc, Trung, Nam) mà mâm cỗ có những đặc trưng riêng.

"Lễ vật cốt ở lòng thành, không cốt ở mâm cao cỗ đầy. Sự chu đáo trong việc bày biện chính là tấm lòng của hậu thế dâng lên tiền nhân."

Các lễ vật cơ bản không thể thiếu:

- Mâm ngũ quả: Tượng trưng cho ngũ hành và mong cầu sự đầy đủ.
- Hoa tươi: Thường dùng hoa cúc, hoa huệ hoặc hoa mai, hoa đào.
- Nến hoặc đèn dầu: Giữ lửa cho gian thờ thêm ấm cúng.
- Vàng mã, trầu cau, rượu, trà, nước trắng.

Mâm lễ mặn truyền thống thường bao gồm:

- Miền Bắc: Bánh chưng, gà luộc, xôi gấc, giò chả, canh măng, nem rán.
- Miền Trung: Bánh chưng/bánh tét, dưa món, thịt heo ngâm mắm, tôm phay.
- Miền Nam: Bánh tét, thịt kho hột vịt, canh khổ qua, củ kiệu.

Mâm cỗ mặn tất niên đầy đủ các món truyền thống Việt Nam

4. Văn khấn cúng rước ông bà tổ tiên chi tiết

Dưới đây là hai mẫu văn khấn được sử dụng phổ biến nhất để rước ông bà về ăn Tết mà OanHon.Com đã tổng hợp từ các nghi thức truyền thống:

Mẫu 1: Văn khấn mời tổ tiên ngắn gọn

Hôm nay, ngày.... tháng.... năm...
Tại: (Địa chỉ gia đình đang sinh sống)
Tín chủ con là: ..... cùng với toàn gia kính bái.
Nay nhân ngày: 30 tháng Chạp cuối năm.
Kính cẩn sắm một lễ gồm: (Liệt kê lễ vật) gọi là lễ mọn lòng thành, kính dâng lên:
Đông trù Tư mệnh Táo phủ thần quân, bản gia tiên sư, bản viên thổ công, liệt vị tôn thần.
Trước linh vị của: (Đọc tên các cụ tổ tiên cần mời)
Và các vị tổ bá, tổ thúc, tổ cô, cùng các vong linh phụ thờ theo tiên tổ.
Kính cẩn thưa rằng: Năm cũ sắp hết, ngày Tết tới gần, chuẩn bị mừng xuân.
Kính cáo: thổ, địa, chư vị linh thần.
Kính mời: Vong linh tiên tổ về với gia đình để cháu con phụng sự.
Cẩn cáo!

Mẫu 2: Văn khấn rước tổ tiên chuẩn cổ truyền (Dùng cho mâm cơm Tất niên)

Ghi chú: Đây là bài khấn đầy đủ, trang trọng nhất dành cho gia chủ khi thực hiện nghi lễ tại bàn thờ chính.

Nam Mô A Di Đà Phật! (3 lần)
- Con kính lạy chín phương trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương.
- Con kính lạy Hoàng thiên, Hậu Thổ, chư vị Tôn thần.
- Con kính lạy ngài Kim niên Đương cai Thái Tuế chí đức tôn thần.
- Con kính lạy các ngài Bản cảnh Thành hoàng chư vị Đại Vương.
- Con kính lạy ngài Bản xứ Thần linh Thổ địa tôn thần.
- Con kính lạy các ngài Ngũ phương, Ngũ Thổ, Long mạch, Tài thần, Bản gia Táo quân, cùng tất cả các vị thần linh cai quản trong xứ này.
- Con kính lạy chư gia Cao Tằng Tổ Khảo, Cao Tằng Tổ Tỷ, Tiên linh nội ngoại họ ...

Hôm nay là ngày 30 tháng Chạp năm ... (đọc năm âm lịch)
Tín chủ (chúng) con là: ...
Ngụ tại: ... (địa chỉ chi tiết)

Trước án kính cẩn thưa trình: Đông tàn sắp hết, năm kiệt tháng cùng, xuân tiết gần kề, minh niên sắp tới.
Chúng con cùng toàn thể gia quyến sắm sanh phẩm vật hương hoa, cơm canh thịnh soạn, sửa lễ tất niên, dâng cúng Thiên Địa tôn thần, phụng hiến Tổ tiên, truy niệm chư linh.
Theo như thường lệ tuế trừ cáo tế, cúi xin chư vị tôn thần, liệt vị gia tiên, bản xứ tiền hậu chư vị hương linh giáng lâm án toạ, phủ thùy chứng giám, thụ hưởng lễ vật, phù hộ toàn gia lớn bé trẻ già bình an thịnh vượng, bách sự như ý, vạn sự tốt lành, luôn luôn mạnh khoẻ, gia đình hoà thuận.
Thành tâm bái thỉnh, cúi xin chư vị tôn thần và gia tiên nội ngoại chứng giám phù hộ độ trì.

Nam Mô A-di-đà Phật (3 lần, 3 lạy).

5. Những lưu ý quan trọng để lễ cúng trọn vẹn

Để buổi lễ diễn ra trang nghiêm và không phạm phải các điều kiêng kỵ, OanHon.Com khuyên gia chủ cần chú ý những điều sau:

Cảnh báo: Tránh sử dụng hoa giả, quả giả trên bàn thờ cúng ông bà. Phải dùng đồ tươi thật để thể hiện sự chân thành.

1. Vệ sinh gian thờ: Trước khi cúng, bàn thờ phải được bao sái (lau dọn) sạch sẽ. Người thực hiện lễ cúng phải tắm rửa sạch sẽ, ăn mặc quần áo chỉnh tề, kín đáo.
2. Duy trì hương khói: Sau khi rước ông bà về, hãy đảm bảo nhang không bị tắt trong suốt 3 ngày Tết. Nên sử dụng hương vòng hoặc hương sào để duy trì sự ấm áp cho bàn thờ.
3. Thực phẩm cúng: Tránh mua các loại đồ ăn sẵn ngoài hàng một cách quá tùy tiện. Nếu có thể, hãy tự tay chế biến các món ăn để thể hiện tấm lòng.
4. Thứ tự cúng: Phải cúng Thần linh trước (Thổ địa, Táo quân), sau đó mới khấn mời Gia tiên (ông bà tổ tiên).

Bàn thờ gia tiên trang nghiêm với hương vòng lung linh ngày Tết

Lễ cúng rước ông bà là một phần linh hồn của Tết Việt. Qua nghi thức này, mỗi thành viên trong gia đình sẽ cảm thấy bình an hơn, cảm nhận được sự chở che từ cội nguồn và thêm yêu quý những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc.

Hy vọng qua bài viết này, bạn đã nắm rõ cách cúng rước ông bà 30 Tết và lựa chọn được bài văn khấn phù hợp nhất. OanHon.Com kính chúc bạn và gia đình một năm mới vạn sự như ý, an khang thịnh vượng!